الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
299
تفسير مجمع البيان (فارسى)
سفرين سنّهما له و لقومه * سفر الشتاء و رحله الاضياف خاندانى كه توانگر و ثروتمندشان با تهيدست و نادارشان مخلوط و بهم آميخته تا اينكه فقير و مستمندشان مانند توانگرانست ، و گويندگان بهر وعده صادقانهاى و حال آنكه مردان مكّه همه مبتلا به قحطى و گرسنگى و ضعف و لاغرى و ناتوانى بودند ، دو سفر تأسيس كرد براى خودش و قبيلهاش سفر زمستانى و سفر تابستانى براى ضيافت و هوا خورى . ( فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هذَا الْبَيْتِ ) پس هر آينه بايد بپرستند پروردگار و صاحب اين خانه را ، اين امريست از خداى سبحان يعنى پس بايد عبادتشان را به سوى پروردگار اين كعبه نموده و او را يكتاى بى همتا بدانند و او همان خداى سبحانست كه ( الَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ ) آنها را از گرسنگى اطعام نمود به آنچه تسبيب اسباب كرد برايشان از ارزاق در مسافرت زمستانى و تابستانى و از اموال بايشان مرحمت نمود . ( وَ آمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ ) و ايمنى داد ايشان را از ترس كه احدى متعرّض ايشان در سفرشان نشود چون مىگفتند ما اهل حرم خدا هستيم . و بعضى گفتهاند : ايمنى داد ايشان را از ترس غارت بردن بحرمى كه دلهاى مردم آميخته بر تعظيم و بزرگداشت آنست و آنها بودند كه در جاهليّت مىگفتند ما ساكنين حرم خدا و خدّام بيت اللَّه هستيم ، پس كسى متعرّض ايشان نمىشد ، و اگر مردى از آنها در قبيلهاى از قبايل عرب بلائى برايش پيش مىآمد گفته مىشد او حرمى است ، پس او را و مال او را رها ميكردند ، براى بزرگداشت حرم و غير ايشان هر گاه بيرون مىرفت و مسافرت مىكرد او را غارت مينمودند .